#SocialMedia maken ons asociaal? Wat een onzin!

Eens in de zoveel tijd staat mijn tijdlijn er weer bomvol mee: Artikelen, filmpjes, quotes of onderzoeken die beweren dat al die social media ons reuze asociaal maken. Meest recent is dit filmpje van Gary Turk (in 9 dagen meer dan 3 miljoen views). Het filmpje is een ode aan het elkaar weer in de ogen kijken, in plaats van naar onze smartphones:

Kennelijk verwoordt Gary de gedachte die veel van ons met hem delen. Die conclusie trek ik niet alleen uit het feit dat het filmpje viraal is gegaan, maar ook uit het feit dat wanneer het filmpje wordt gedeeld deze wordt vergezeld met teksten als:

En ik kan nog wel even doorgaan, maar check de opmerkingen zelf maar op Twitter.

Niets nieuws onder de zon

Toch is het best bijzonder dat een boodschap als deze wederom viraal gaat. Hetzelfde gebeurde met het filmpje I Forgot My iPhone, waarvan de teller inmiddels op ruim 41 miljoen views staat. Of The Innovation of Loneliness, met ruim 2 miljoen views (hier de versie met Nederlandse ondertiteling, vertaald door Arthur Kruisman). De boodschap dat social media ons asociaal zouden maken, of dat we eenzamer dan ooit zijn sinds we social media hebben, blijft kennelijk aanspreken. En ik vraag me werkelijk af waarom.

Eenzaam in een stampvol café

Ik moet als ik deze berichten voorbij zie komen vaak denken aan het nummer Stampvol Café van De Dijk (hier de songtekst). Het nummer gaat over het gevoel van eenzaamheid, in het bijzijn van feestvierende cafégangers. De oorzaak ligt niet in het feit dat Huub van der Lubbe zich in het stampvolle café bevindt. De oorzaak van de eenzaamheid ligt in het feit dat Huub liefdesverdriet heeft. Het verschil van zijn gevoelens met de gevoelens van de feestvierende cafégangers zorgt voor extra contrast, waardoor hij op de feiten wordt gedrukt dat hij niet zo lekker in zijn vel zit. Er is geen connectie met diegenen in zijn directe nabijheid, daarom voelt hij zich eenzaam.

Connectie

Social Media bieden ons juist de mogelijkheid om meer met elkaar in verbinding te staan. Social Media zijn een verlengstuk van onze fysieke vormen van interactie. Wanneer ik een foto van mijn spelende kinderen met mijn moeder deel via Hangouts, is ze er virtueel een beetje bij. Ook al is ze elders. Wanneer ik een halfuur moet wachten op een afspraak en ik leg een woordje op het virtuele spelbord van Wordfeud in het spelletje dat ik met mijn vrouw speel, zijn we virtueel even met elkaar verbonden. Wanneer ik op Twitter kijk of er ook anderen zijn die net als ik de film Gravity vonden tegenvallen, vind ik een volstrekt onbekende die dezelfde gevoelens deelt. Alsof ik aan de toog een biertje bestel en in een gesprek val waar ik een bevestigende opmerking over maak. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik ben ervan overtuigd dat je zelf ook legio voorbeelden kent op welke manier social media ons sociale leven kunnen (!) verrijken.

aannamesAssumption is the mother of all fuckups

Waar het misgaat, is bij aannames. Immers: “Assumption is the mother of all fuckups”. Diegene die in de Albert Heijn op het telefoonschermpje kijkt is misschien helemaal niet aan het Facebooken, maar heeft zijn boodschappenlijstje op een digitaal kladblokje staan. Of hij overlegt via WhatsApp even welk merk macaroni het ook alweer moet zijn. Diegene die voor de kassa staat bij de groentenboer checkt misschien niet zijn Twittertijdlijn, maar laat net een positieve review achter bij zijn FourSquare incheck. Waar het ook volgens mij misgaat, is bij de aanname dat het vroeger heel anders was. Want is dat zo?

Sociale media maakt niet asociaal

Gelukkig ben ik geen roepende in de woestijn. Je moet er even naar zoeken, maar er zijn er meer die net als ik vinden dat het wat overdreven is om te stellen dat social media ons asociaal te maken. Neem bijvoorbeeld bedrijfspsychologe Karen de Visch die in maart van dit jaar nog een artikel schreef met de titel: “Sociale media maakt niet asociaal.” Zij besluit dat artikel met de woorden: “Het leven is geven en nemen.” In hoeverre accepteren we nog van elkaar dat we in het openbaar virtueel in contact staan met anderen? Zolang dat met respect gebeurt, wat naar mijn overtuiging vaker wel het geval is dan niet, hoort dat er tegenwoordig gewoon bij.

Bellen, dát is pas asociaal!

Maar de jeugd belt elkaar tegenwoordig niet eens meer,” ving ik laatst op. De uitspraak werd bedoeld als een bevestiging dat we door social media van elkaar vervreemden. Precies het tegenovergestelde is het geval. Immers, er is bijna geen asocialere manier van interactie dan elkaar bellen. Of je nu in gesprek bent, de kinderen in bed stopt, staat te koken, of gewoon even geen zin hebt om te praten: daar heeft de telefoon geen boodschap aan. Opnemen zul je, dat wordt van je verwacht. Probeer de telefoon maar eens te laten rinkelen in gezelschap. 10 tegen 1 dat de opmerking: “Moet je niet opnemen?” zal klinken. Die opmerking heb ik nog niet gehoord bij een pingeltje van WhatsApp, een Facebook ringtone of een fluitend vogeltje om een privébericht aan te kondigen. Het is volstrekt normaal dat ik die pas beantwoord als ik de zin afmaak waar ik mee bezig ben, of eerst nog even mijn kopje koffie opdrink. Generatie Y denkt daar exact hetzelfde over, die belt niet meer.

Met Huub aan tafel

Terug naar dat tafeltje in dat stampvolle café van De Dijk, waar Huub van der Lubbe zijn liefdesverdriet niet kan delen met de overige bezoekers. Die zit daar dus met zijn ziel onder zijn arm eenzaam en alleen te zijn. Wat zou het voor hem geweldig zijn geweest om virtueel verbinding te maken met een hele andere groep dan de geen gehoor gevende cafégangers. Als hij even zijn mobieltje had kunnen pakken om met vrienden, bekenden of misschien zelfs met relatief onbekende twittervolgers de quote: “Niets is zo eenzaam als een stampvol café” te kunnen delen. Grote kans dat er een interessant virtueel gesprek was ontstaan. Dan had Huub wel een connectie gehad. Aan de andere kant, dan was dat mooie nummer misschien wel nooit geschreven..